Zabytkowa kamienica przy ul. Piotrkowskiej 85 to świadectwo bogatej historii architektonicznej Łodzi. Budynek warto zobaczyć miłośnikom historii miasta i przedwojennej estetyki.
Kamienica Chaima Jankiela Wiślickiego stoi przy Piotrkowskiej 83 i należy do najstarszej warstwy zabudowy tej części ulicy. Neorenesansowa fasada z pięcioma żeliwnymi balkonami kryje posesję, na której fabrykant tkanin prowadził tkalnię, a w kwietniu 1943 roku młodzi konspiratorzy zdobyli niemiecki magazyn broni.
Posesja ma metrykę starszą niż sama kamienica i sięga pierwszych lat przemysłowej Łodzi. W 1833 roku działkę numer 134 objął tkacz Karol Franke, sprowadzony z Saksonii, zobowiązany do prowadzenia warsztatów bawełniano-lnianych i postawienia drewnianego domu. W 1842 roku nieruchomość kupił kowal Samuel Meier.
Jankiel Chaim Wiślicki wystawił frontową kamienicę w 1878 roku: dwupiętrową od ulicy i trzypiętrową od podwórza. W 1891 roku na posesji stanęła trzypiętrowa tkalnia ręczna z budynkiem biurowym, a około 1894 roku front nadbudowano o kolejne piętro. Sam Wiślicki produkcję tkanin i chust wełnianych zaczął około 1868 roku w systemie nakładczym, a w latach 90. XIX wieku postawił zmechanizowaną fabrykę przy ulicy Długiej 126, dziś Gdańskiej. Rodzina figurowała jako właściciel posesji jeszcze w taryfie domów z 1920 roku.
Parter i oficyny przez dekady zmieniały najemców, a lista mówi sporo o codzienności Piotrkowskiej. Od 1890 roku działało tu biuro techniczne Leona Lubotynowicza, od 1905 kwiaciarnia "Julianów", od 1916 restauracja "Świtezianka" Jana Pujdaka, od 1918 sklep z maszynami do pisania Arnolda Chasinsa, a od 1930 klub sportowy "Hakoah". Były też perfumeria "Violet", salon mód, księgarnia robotnicza, gabinety dentystyczne i skład artykułów technicznych. W latach 30. urzędowało tutaj przedstawicielstwo koncernów węglowych. Mieszkał tu również urodzony w 1903 roku rabin Beniamin Mordechaj Segał, podrabin gminy starozakonnych, który zmarł w 1942 roku w getcie łódzkim.
W czasie okupacji w budynku mieścił się niemiecki sklep i magazyn broni, na który napadła młodzieżowa grupa konspiracyjna. Akcję przeprowadzono 20 kwietnia 1943 roku, w dniu urodzin Hitlera. Konspiratorzy obezwładnili obsługę i zdobyli 10 pistoletów oraz 18 tysięcy sztuk amunicji.
Grupa "Promieniści" powstała 1 września 1941 roku i wywodziła się z 16 Łódzkiej Drużyny Harcerskiej na Bałutach. Tworzyli ją nastolatkowie, wśród nich dowódca Stanisław Gajek o pseudonimie Leszek oraz Franciszek Prożek, Eugeniusz Lisiak i Mieczysław Wołos. Organizacja liczyła początkowo około 40 osób. Po aresztowaniu Gajka w lipcu 1943 roku dowodzenie przejęła Henryka Fibak, zamordowana przez Niemców. Osiemnastu członków grupy zginęło w walce albo w katowniach gestapo.
Kamienica jest chroniona prawnie i wpisana do rejestru zabytków nieruchomych pod numerem A/34. Wchodzi w skład obszaru uznanego za Pomnik Historii pod nazwą "Łódź - wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego". Elewacja utrzymana jest w stylu neorenesansowym, z rytmicznym podziałem okien i dwoma delikatnymi ryzalitami bocznymi, które nie dominują nad całością. Budynek ma pięć kondygnacji nadziemnych i podpiwniczenie, a charakterystycznym detalem jest pięć symetrycznie rozmieszczonych żeliwnych balkonów. W latach 2000-2001 przeprowadzono remont: odnowiono fasadę, tynki i ocieplono elewacje od podwórza.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się