wtorek, 15 września 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Zabytki ● Otwarte

Fabryka Izraela Poznańskiego w Łodzi

Ogrodowa 19, Łódź
Dziś (Wtorek): 00:00 – 24:00
O Fabryka Izraela Poznańskiego w Łodzi

Zabytkowa fabryka z końca XIX wieku, jeden z symboli przemysłowej przeszłości Łodzi. Warto odwiedzić, aby zobaczyć architekturę okresu rozkwitu włókienniczego miasta i poznać historię przedsiębiorcy Izraela Poznańskiego.

Fabryka Izraela Poznańskiego przy ulicy Ogrodowej była pełnowydziałowym zakładem przetwórstwa bawełny, jednym z największych w tej części Europy, a dziś jej hale zajmują Manufaktura, muzea i hotel. Kompleks budowano przez dwadzieścia lat według projektu Hilarego Majewskiego i rozrósł się do blisko trzydziestu hektarów. Ceglane elewacje przędzalni i fabryczna brama należą do najlepiej rozpoznawalnych elementów przemysłowego krajobrazu Łodzi.

Zakład, który robił wszystko na miejscu

Poznański kupił działkę przy Ogrodowej w 1871 roku, a zabudowa fabryczna powstawała w latach 1872-1892.

Pełnowydziałowy oznacza tu, że surowiec wchodził jako bawełna, a wychodził jako gotowa tkanina. Na terenie zakładu pracowały tkalnie, przędzalnia, bielnik i apretura, farbiarnia, drukarnia tkanin i wykończalnia. Do tego doszły własne zaplecze techniczne i komunalne: oddział naprawy i budowy maszyn, ślusarnia, odlewnia, parowozownia, gazownia, remiza strażacka, magazyny i bocznica kolejowa, a także kantor fabryczny oraz budynki mieszkalne dla robotników. W 1913 roku zakłady zatrudniały blisko siedem tysięcy osób.

Przędzalnia wysoka i brama

Wizytówką kompleksu jest pięciokondygnacyjna przędzalnia bawełny z czerwonej, nieotynkowanej cegły, ciągnąca się wzdłuż Ogrodowej.

Powstała w latach 1877-1878, a Narodowy Instytut Dziedzictwa datuje ją na 1878 rok i notuje pod adresem Ogrodowa 17. Po rewitalizacji budynek został hotelem. Zarówno przędzalnia, jak i brama fabryczna zostały w 2015 roku uznane za pomniki historii. Obiekty kompleksu wpisywano do rejestru zabytków stopniowo, w latach 1971-1993.

Nacjonalizacja, Poltex i upadek

Zakład znacjonalizowano 19 stycznia 1945 roku jako Zakłady Przemysłu Bawełnianego numer 2.

Później nadano im imię Juliana Marchlewskiego, a od lat siedemdziesiątych produkcja szła pod marką Poltex. Przedsiębiorstwo zlikwidowano w 1991 roku i kompleks zaczął popadać w ruinę.

Druga fabryka na tym samym miejscu

Teren wykupiła francuska firma Apsys, która w latach 1999-2002 prowadziła wyburzenia, a w latach 2003-2006 budowę nowego założenia.

Centrum handlowo-rozrywkowe Manufaktura otwarto 17 maja 2006 roku i było to największe przedsięwzięcie rewitalizacyjne w kraju. W 2008 roku w kompleksie zaczął działać oddział Muzeum Sztuki, w 2009 roku otwarto hotel w dawnej przędzalni. Dzięki temu w jednym kwartale sąsiadują ze sobą funkcje handlowe, muzealne i hotelowe, a stare mury są nadal czytelne.

Muzeum Fabryki

Muzeum zajmuje budynek dawnej wykończalni, powstało w 2007 roku, a ekspozycję zaprojektowała pracownia Nizio Design. Wystawa prowadzi przez proces produkcji tkaniny, od włókna bawełny do gotowego materiału, pokazuje losy robotników i historię samego Poznańskiego, korzystając z filmów, fotografii, dokumentów i planów architektonicznych. Cztery zabytkowe krosna są uruchamiane przez obsługę co pół godziny. Jest też sala kinowa i punkt widokowy na dachu z panoramą całego kompleksu. Adres: ulica Drewnowska 58, czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 10.00-18.00, w poniedziałki nieczynne.

ms2, czyli sztuka w dawnej tkalni

Oddział Muzeum Sztuki przy ulicy Ogrodowej 19 pokazuje wystawę stałą poświęconą kolekcji tej instytucji, zatytułowaną Sposoby widzenia, oraz wystawy czasowe. Godziny otwarcia to wtorek i środa 9.00-16.00 oraz czwartek, sobota i niedziela 12.00-18.00, w piątki dłużej, poniedziałek nieczynny. W piątki wstęp jest bezpłatny. Godziny bywają zmieniane, więc sprawdź je przed wizytą.

Praktycznie

  • Adres: ulica Ogrodowa 19, Łódź. Muzeum Fabryki ma osobne wejście od ulicy Drewnowskiej 58.
  • Dojazd: kompleks leży na zachód od dawnego Nowego Miasta, kilka minut pieszo od pałacu Poznańskich przy Ogrodowej 15.
  • Czego się spodziewać: dużego terenu, po którym chodzi się między ceglanymi halami. Samo obejrzenie zabudowy zajmuje sporo czasu, a każde z muzeów wymaga osobnej wizyty.
  • Najstarsze i najcenniejsze elementy to przędzalnia wzdłuż Ogrodowej i brama fabryczna, obie chronione jako pomniki historii.
Godziny otwarcia
Poniedziałek 00:00 – 24:00
Wtorek ← dziś 00:00 – 24:00
Środa 00:00 – 24:00
Czwartek 00:00 – 24:00
Piątek 00:00 – 24:00
Sobota 00:00 – 24:00
Niedziela 00:00 – 24:00

Godziny wg Google Places - mogą ulec zmianie w dni świąteczne.

Znajdź nas na mapie
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się