czwartek, 17 września 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Murale Kultura

mural - Dziewczynka z getta - Piotr Saul i Damian Idzikowski, 2017

al. Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto 7, Łódź
O mural - Dziewczynka z getta - Piotr Saul i Damian Idzikowski, 2017

Mural autorstwa Piotra Saula i Damiana Idzikowskiego upamiętniający historię łódzkiego getta. Dzieło sztuki ulicznej, które dokumentuje tragiczną przeszłość miasta i zachęca do refleksji.

Na ścianie dawnej nastawni kolejowej przy alei Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto, kilkadziesiąt metrów od memoriału Stacja Radegast, patrzą z muru twarze dwojga dzieci: dziewczynki i chłopca. Portrety namalowali Piotr Saul i Damian Idzikowski, a odsłonięto je 26 sierpnia 2017 roku, w siedemdziesiątą piątą rocznicę Wielkiej Szpery. Malowidła należą do cyklu Dzieci Bałut, murale pamięci, który od 2012 roku znaczy dawny teren getta wizerunkami jego najmłodszych mieszkańców.

Kogo przedstawia mural

Dzieci z tej ściany są anonimowe. Ich wizerunki odtworzono z archiwalnych fotografii dokumentujących Wielką Szperę, czyli wrześniową akcję z 1942 roku, ale tożsamości ani losów nie udało się ustalić. Autorzy zaznaczali, że droga biegnąca obok tego budynku, prowadząca na stację przeładunkową, była dla wywożonych drogą ostatnią. Portrety utrzymano w czarno-białej tonacji, celowo powściągliwej, żeby nie narzucały się przestrzeni, w której stoją.

Wielka Szpera

Niemiecka nazwa Allgemeine Gehsperre oznaczała całkowity zakaz opuszczania mieszkań. Akcja trwała od 5 do 12 września 1942 roku i objęła osoby uznane przez okupanta za nieprodukcyjne: dzieci poniżej dziesiątego roku życia, ludzi starszych, chorych i niepracujących. Z Litzmannstadt Getto wywieziono wtedy do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem 15 681 osób, w tym 5862 dzieci. To właśnie ta liczba stoi za pustymi imionami na muralach cyklu, który upamiętnia ofiary także w Parku Ocalałych.

Dzieci Bałut, murale pamięci

Projekt prowadzi stowarzyszenie Na co dzień i od święta, a jego koncepcję opracowała Katarzyna Tośta. Portrety malują Piotr Saul z Wydziału Malarstwa i Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu oraz Damian Idzikowski z Pracowni Podstaw Grafiki Warsztatowej łódzkiej ASP. Pierwsze malowidła powstały w 2012 roku, do 2017 było ich około dwudziestu pięciu, a rok później dwadzieścia osiem. Wizerunki dzieci polskich, żydowskich i romskich rozmieszczono w miejscach związanych z konkretnymi biografiami, między innymi przy adresach powiązanych z autorem dziennika Dawidem Sierakowiakiem oraz z młodymi poetami Abramkiem Cytrynem i Abramkiem Koplowiczem. Część prac dofinansowało Muzeum Historii Polski w programie Patriotyzm Jutra.

Miejsce: nastawnia przy Radegaście

Aleja Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto to dawna ulica Stalowa na Marysinie, w dzielnicy Bałuty. Przy niej stoi stacja Radegast, z której Niemcy wywozili mieszkańców getta do obozów zagłady, a od 2004 roku działa tu memoriał, oddział Muzeum Tradycji Niepodległościowych. Mural na nastawni ogląda się więc zwykle przy okazji wizyty w memoriale, jako część tej samej trasy pamięci. Teren jest otwarty, bez ogrodzenia i bez obsługi.

Praktycznie

  • Adres: aleja Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto 7, Łódź, Bałuty, Marysin.
  • Dojazd: komunikacja miejska w kierunku Marysina i Radogoszcza, przystanki przy alei; z centrum najwygodniej łączyć z wizytą w memoriale Radegast pod numerem 12.
  • Czego się spodziewać: dwa czarno-białe portrety dzieci na ścianie dawnej nastawni kolejowej, oglądane z zewnątrz, bez biletu.
  • Miejsce ma charakter upamiętnienia, warto zachować powagę i ciszę.
  • Godziny otwarcia memoriału Stacja Radegast sprawdź przed wizytą na stronie muzeum, bo sam mural dostępny jest cały czas, a wystawa już nie.
  • Dalsze murale cyklu znajdziesz na Bałutach, nieopodal Starego Rynku.
Znajdź nas na mapie
Tagi
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się