Kaplica Rodziny Scheiblerów

Kaplica grobowa rodziny Scheiblerów na Starym Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim przy ulicy Ogrodowej 43 to neogotycka budowla wzniesiona w latach 1885-1888. Kryje szczątki Karola Scheiblera, twórcy łódzkiego imperium przemysłowego, jego synów i żony. Obiektem opiekuje się Fundacja na rzecz Ratowania Kaplicy Karola Scheiblera.

Architektura mauzoleum

Kaplicę wzniesiono w latach 1885-1888 według projektu architekta Edwarda Lilpopa i Józefa Piusa Dziekońskiego. Poświęcono ją 1 września 1888 roku. Budowla reprezentuje styl neogotycki z rzutem o wymiarach około 25 na 13,5 metra i wieżą mierzącą 37 metrów wysokości. Kaplica uznawana jest za jedno z największych dzieł architektury cmentarnej na świecie.

Historia rodziny Scheibler

W krypcie spoczywają Karol Scheibler (1820-1881), założyciel łódzkiego imperium przemysłowego, jego zmarli młodo synowie Leopold i Feliks, syn Karol Scheibler II i wdowa Anna Scheibler. Scheibler był jednym z najważniejszych łódzkich fabrykantów XIX wieku, twórcą potęgi przemysłowej miasta.

Dewastacja i renowacja

Po 1945 roku kaplica wraz z całym Starym Cmentarzem Ewangelicko-Augsburskim uległa dewastacji i rabunku. Kryptę grobową sprofanowano - zniszczono trumny i szczątki. W 2006 roku obiekt znalazł się na liście 100 najbardziej zagrożonych zabytków świata (World Monuments Watch), co zwróciło uwagę na pilną potrzebę ratowania tej budowli.

Etapy odrestaurowania

Proces ratowania obiektu trwał kilkadziesiąt lat. W 1978 roku wykonano dokumentację fotogrametryczną i zabezpieczono okna. W 1991 roku wymieniono pokrycie dachu. Między 2002 a 2004 rokiem przeprowadzono konserwację drzwi i powrócono rzeźby. Ostatnia, największa faza - remont wieży i dachów wraz z częściową rekonstrukcją brakujących elementów rzeźbiarskich - trwała od 2009 do 2015 roku. Fundacja na rzecz Ratowania Kaplicy Karola Scheiblera, działająca formalnie od 2003 roku, nieustannie pozyskuje środki na dalszą konserwację obiektu.

Ochrona zabytku

Kaplica chroniona jest wpisem do rejestru zabytków: ZS/1/12 z 27 lutego 1964 roku oraz A/12 z 20 stycznia 1971 roku. Zarządzaniem całym Starym Cmentarzem Ewangelicko-Augsburskim zajmuje się Parafia Ewangelicko-Augsburska św. Mateusza w Łodzi.

Praktycznie

• Adres: Stary Cmentarz przy ulicy Ogrodowej 43, Polesie, Łódź
• Dostęp: kaplicę można oglądać z zewnątrz w godzinach otwarcia cmentarza; wnętrze udostępniane okazjonalnie podczas wydarzeń, dni otwartych i zwiedzania organizowanego przez fundację i parafię - wymaga wcześniejszego ustalenia
• Dojazd: około 10 minut pieszo od Manufaktury; dojazd tramwajami i autobusami MPK w rejonie ulicy Ogrodowej i Zachodniej
• Możliwości zwiedzania wnętrza: aktualny stan dostępności sprawdza się bezpośrednio z Fundacją na rzecz Ratowania Kaplicy Karola Scheiblera