Pałac Augusta Haertiga

Pod numerem 236 przy Piotrkowskiej stoi eklektyczny pałacyk fabrykancki, który dla farbiarza Augusta Härtiga wzniesiono w latach 1895-1896 według projektu Franciszka Chełmińskiego. Z ulicy widać dekoracyjną fasadę łączącą elementy baroku, rokoka i empire'u, jeden z bardziej ozdobnych domów na tym odcinku ulicy.

Farbiarz, który zbudował sobie dom przy pracy

August Härtig, majster farbiarski przybyły z Prus, osiadł w Łodzi na początku lat 70. XIX wieku. Wcześniej posiadał nieruchomości pod numerami 224, 226 i 228, które sprzedał Juliuszowi Heinzelowi, po czym przeniósł swój zakład farbiarski i apreturę na sąsiednią działkę pod numerami 234, 236 i 238. Grunt pod dzisiejszym numerem 236 miał już wcześniej swoją historię: w 1825 roku objął go Jan Gottfryd Wagner, a po jego śmierci w 1850 roku przeszedł na zięcia, Augusta Gottloba Heinricha. Na parterze zbudowanego przez Härtiga domu mieściło się biuro jego firmy, na piętrach urządzono apartamenty mieszkalne.

Fasada z trzech stylów naraz

Elewacja pałacyku jest przykładem eklektyzmu, który czerpie równocześnie z baroku, rokoka i empire'u. Widać na niej jońskie kymationy, ryzality, wykusze wsparte na kariatydach oraz dekoracyjne naczółki nad oknami. To bogactwo detalu odróżnia budynek od sąsiednich, prostszych kamienic i sprawia, że łatwo go rozpoznać z drugiej strony ulicy.

Od córek Härtiga po Czerwony Krzyż

Do lat 20. XX wieku właścicielkami nieruchomości pod numerami 234 i 236 pozostawały córki Augusta - Wanda, zamężna Strauss, i Helena, zamężna Skibińska. W kolejnych dekadach budynek zmieniał właścicieli, wśród nich w latach 30. XX wieku wymienia się Juliusza Flejszera. W latach 1934-1991 obiektem dysponował Polski Czerwony Krzyż, a później przeszedł do Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji Warta.

Zabytek po konserwacji

Budynek wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa łódzkiego pod numerem A/194 decyzją z 10 stycznia 1976 roku. W 2005 roku przeprowadzono gruntowną konserwację elewacji, za którą pałacyk otrzymał nagrodę "Zabytek Zadbany". Dzięki temu zdobiona fasada z ryzalitami i kariatydami zachowała czytelność detalu, mimo że budynek na co dzień pełni funkcje mieszkalno-usługowe, a nie muzealne. W pobliżu, po tej samej stronie ulicy, stoi pałac Roberta Schweikerta, kolejna fabrykancka rezydencja z tego odcinka Piotrkowskiej.

Praktycznie

• Adres: ulica Piotrkowska 236, Łódź.
• Dojazd: tramwajem lub autobusem do przystanków na Piotrkowskiej w rejonie placu Niepodległości, dalej pieszo.
• Czego się spodziewać: prywatny budynek mieszkalno-usługowy, ogląda się go z zewnątrz, spacerując ulicą.