Murale: Doły

Doły to dzielnica Łodzi, gdzie mieszają się dwie zupełnie różne historie murali: kolorowa galeria street artu z festiwalu Urban Forms i osobny, przejmujący cykl portretów upamiętniających dzieci z niemieckiego obozu przy Przemysłowej. Murale w Dołach skupiają się głównie wokół Nowomiejskiej, Młynarskiej i Wojska Polskiego, więc większość da się obejrzeć w jednym, kilkugodzinnym spacerze. Ta strona dzieli je na dwie trasy: galerię Urban Forms i trasę pamięci.

Galeria Urban Forms - międzynarodowi artyści na jednej ulicy

Przy Nowomiejskiej 5 stoi mural belgijskiego artysty ROA z 2013 roku - czarno-białe łasice w jego rozpoznawalnym stylu. Kilka numerów dalej, pod Nowomiejską 10, znajduje się mural według projektu Tadeusza Piechury z 2012 roku, portret awangardowego artysty Władysława Strzemińskiego. Przy Wojska Polskiego 82 warto zatrzymać się przy muralu SHIDY, australijskiego artysty urodzonego w Łodzi, z psychedelicznymi owadzio-potworymi postaciami.

Na Młynarskiej, pod numerem 15, sąsiadują ze sobą dwa murale izraelskich artystów z 2016 roku, oba powstałe w ramach projektu Fundacji Urban Forms: „Searching Safety (The Bird)” DEDE oraz „Anutsa/Primavera” Untay - portret babci artysty, jedynej z rodziny ocalałej z Auschwitz. Przy Młynarskiej 2 stoi czarno-biały mural „Thank You” Stromie Mills, walijsko-australijskiego artysty, z tego samego roku. Osobny mural DEDE przy Organizacji WiN 10 przedstawia splecione bandaże jako symbol gojenia osobistych i wspólnotowych traum.

Przy Wspólnej 6 znajduje się surrealistyczny mural duetu Raku i Barys z 2012 roku, a przy Północnej 47/51 - mural na elewacji Teatru Muzycznego z 2015 roku, autorstwa kilku artystów, widoczny z zewnątrz budynku działającego od 1964 roku.

Trasa pamięci - portrety dzieci z getta łódzkiego

Osobny, poważniejszy w wymowie cykl murali z 2016 roku, autorstwa Piotra Saula i Damiana Idzikowskiego, przypomina o dzieciach z getta łódzkiego i niemieckiego obozu dla polskich dzieci przy Przemysłowej - jedynego takiego obozu w III Rzeszy, działającego w latach 1942-1945. Dwa murale poświęcono konkretnym, znanym z imienia i nazwiska osobom: Abramkowi Koplowiczowi przy Wojska Polskiego 70b, młodemu poecie z getta zmarłemu w Auschwitz, oraz Abramowi Cytrynowi przy Starosikawskiej 18, również młodemu poecie zamordowanemu w Auschwitz.

Resztę cyklu tworzą portrety bezimiennych dzieci, rozmieszczone w kilku punktach dzielnicy, głównie przy ulicach Franciszkańskiej, Przemysłowej, Reja, Starosikawskiej i Wojska Polskiego. Przy Franciszkańskiej 13 zobaczysz chłopca deportowanego do getta w 1941 roku, a przy Starosikawskiej 23 - bezimienną dziewczynkę z obozu dla Romów w getcie łódzkim. Kilka murali z podtytułem „Więzień obozu dla dzieci polskich” i „Chłopiec z obozu dla dzieci polskich” powtarza się w różnych miejscach dzielnicy - przy Przemysłowej, Reja i Wojska Polskiego - każdy z innym portretem, część odtworzona z archiwalnych fotografii. Jeden z nich, przy Wojska Polskiego 112, powstał w siedemdziesiątą rocznicę założenia obozu, a portret przy Przemysłowej 13a znajduje się kilkadziesiąt metrów od dawnego wejścia do obozu.

Jak zaplanować spacer po muralach w Dołach

Galeria Urban Forms i trasa pamięci częściowo się pokrywają, bo część murali stoi przy tych samych ulicach - Wojska Polskiego czy Młynarskiej - więc warto łączyć oba wątki w jednym spacerze, zamiast robić dwie osobne trasy. Wszystkie murale są dostępne bezpłatnie i przez cały rok, bo znajdują się na zewnętrznych elewacjach budynków. Trasa pamięci ma inny charakter niż kolorowa galeria street artu - dobrze zaplanować ją ze świadomością tematu, bez pośpiechu.

Najczęstsze pytania o murale w Dołach

Ile murali jest w dzielnicy Doły?
Na tej stronie zebraliśmy dwadzieścia dwa murale - kilkanaście z międzynarodowej galerii Urban Forms oraz cykl portretów upamiętniających dzieci z getta łódzkiego i niemieckiego obozu przy Przemysłowej.

Czy zwiedzanie murali w Dołach jest bezpłatne?
Tak, wszystkie murale znajdują się na zewnętrznych elewacjach budynków i można je oglądać bezpłatnie o każdej porze dnia.

Co to jest trasa pamięci przy Przemysłowej?
To cykl murali z 2016 roku autorstwa Piotra Saula i Damiana Idzikowskiego, przypominających o dzieciach więzionych w getcie łódzkim i niemieckim obozie dla polskich dzieci, działającym w tym miejscu w latach 1942-1945.

Ile czasu zajmuje spacer po muralach w Dołach?
Większość murali leży w promieniu kilkunastu minut spaceru od siebie, więc obejrzenie całej trasy zajmuje zwykle dwie do trzech godzin, w zależności od tempa.

Pełną listę murali w skali całego miasta znajdziesz na stronie murale w Łodzi, a murale w innej dzielnicy Bałut - na stronie murale na Starym Polesiu. Kategorię murali w całym województwie zebraliśmy pod adresem murale, a inne atrakcje Łodzi - na stronie atrakcje w Łodzi.