Na obrzeżach Tomaszowa Mazowieckiego, w dawnej wsi Nagórzyce, kryje się jedna z najbardziej nietypowych atrakcji dla dzieci w regionie łódzkim - podziemny labirynt korytarzy, który nie jest naturalną jaskinią, tylko śladem po dwóch wiekach ręcznej pracy górników piasku.

Skąd wzięły się podziemne wyrobiska

Zainteresowanie piaskiem z Nagórzyc sięga XVIII wieku, gdy okoliczni chłopi zaczęli wydobywać go prymitywnymi metodami i sprzedawać pobliskim hutom szkła. Chodziło o piasek formierski - surowiec przydatny zarówno do produkcji szkła, jak i do odlewnictwa. Wydobycie trwało na dużą skalę na przełomie XVIII i XIX wieku, a jego efektem stały się rozległe, wielopoziomowe wyrobiska drążone ręcznie, chodnik po chodniku, bez maszyn.

Przez dekady po zakończeniu eksploatacji groty pozostawały praktycznie zapomniane, aż w 2002 roku zawalił się strop jednej z komór. Zdarzenie zmusiło władze Tomaszowa Mazowieckiego do działania - najpierw ograniczonego do zabezpieczenia wejść, a docelowo do pełnego zagospodarowania miejsca dla turystów.

Jak groty stały się atrakcją turystyczną

Prace nad udostępnieniem grot ruszyły w 2010 roku, częściowo dzięki dofinansowaniu unijnemu, a pierwsi turyści weszli do podziemi 6 lutego 2012 roku. Dziś trasa turystyczna liczy około 160 metrów zabezpieczonego korytarza górniczego i prowadzi między innymi do tak zwanej „sali królewskiej" - największej z komór, mającej 30 metrów długości, 25 metrów szerokości i do 3 metrów wysokości.

Dla dzieciGroty Nagórzyckiepodziemna trasa w dawnych wyrobiskach piasku, udostępniona z przewodnikiem od 2012 roku📍 Tomaszów Mazowiecki, Pod Grotami 2/6Zobacz atrakcję →

Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem, co ma sens - to wciąż wyrobisko górnicze, nie naturalna jaskinia z gotową infrastrukturą, a przewodnik potrafi pokazać ślady dawnej pracy górników, których na pierwszy rzut oka łatwo nie zauważyć.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy Nagórzyc

Groty leżą blisko innych naturalnych atrakcji regionu - o kilkanaście minut jazdy stąd znajduje się Rezerwat Przyrody Niebieskie Źródła z niezamarzającymi wywierzyskami, więc obie atrakcje dobrze łączą się w jedną wycieczkę weekendową.

Parki i przyrodaRezerwat Przyrody Niebieskie Źródłaniebiesko-zielona woda źródeł krasowych i ostoja siedemdziesięciu pięciu gatunków ptaków📍 Tomaszów Mazowiecki, ŹródlanaZobacz atrakcję →

Warto też zajrzeć do Skansenu Rzeki Pilicy, pokazującego przyrodnicze bogactwo doliny, nad którą leży sam Tomaszów. Kto szuka więcej pomysłów na wycieczki przyrodnicze w regionie, znajdzie ich sporo w dziale Poznaj Łódź oraz wśród terenów zielonych i rezerwatów w całym województwie.

Dla kogo są Groty Nagórzyckie

To atrakcja dobra zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i miłośników przemysłowej historii regionu - łączy element przygody (wejście pod ziemię, wąskie korytarze) z konkretną opowieścią o pracy dawnych mieszkańców wsi. Warto jednak wiedzieć, że wewnątrz panuje stała, niska temperatura przez cały rok, więc nawet latem warto zabrać cieplejszą kurtkę.

Jak zaplanować wizytę

Tomaszów Mazowiecki leży około 45 minut jazdy samochodem na południowy wschód od Łodzi, ma też połączenia kolejowe. Samo zwiedzanie grot z przewodnikiem trwa zwykle 30-45 minut, ale jeśli w planach jest też pobliski rezerwat Niebieskie Źródła, warto zarezerwować na całość pół dnia. Wstęp na trasę turystyczną jest płatny, z biletami normalnymi i ulgowymi - liczba miejsc w grupie bywa ograniczona, więc w sezonie warto sprawdzić dostępność terminów przed wyjazdem.