W regionie łowickim jedzenie od zawsze było sprawą rodzinną, nie sklepową. Kiełbasę wędziło się we własnej wędzarni, ser robiło z mleka od sąsiada, a piernik piekło raz w roku, ale w ilości, która starczała na miesiące. Część z tych receptur przetrwała do dziś na tyle dobrze udokumentowana, że trafiła na oficjalną, ministerialną listę produktów tradycyjnych.
Kiełbasa, która dojrzewa w dymie z olchy
Domowa kiełbasa z regionu łowickiego wędzi się długo i w niskiej temperaturze, tradycyjnie w dymie z drewna olchowego, które daje łagodniejszy, mniej gorzki aromat niż popularniejsze wędzenie na buku. Taka kiełbasa nie jest robiona na szybko - dojrzewa, traci wilgoć, gęstnieje w smaku. To zupełnie inne doświadczenie niż kiełbasa sklepowa wędzona przemysłowo w ciągu kilku godzin.
Sery, które nie mają nazwy na opakowaniu
Obok kiełbasy region słynie z miękkich, lekko słonych serów z wyraźną nutą masła i śmietany - roboty gospodyń, nie zakładów mleczarskich. Takie sery rzadko mają jedną, ustaloną nazwę handlową, bo każda rodzina robi je nieco inaczej. Najczęściej trafiają na kanapkę albo do żurku, gdzie ich delikatny smak równoważy kwaśny zakwas.
Pierniki znad rzeki Mrogi - już na liście tradycyjnych
W przeciwieństwie do domowej kiełbasy, pierniki z okolic rzeki Mrogi doczekały się formalnego wpisu na Krajową Listę Produktów Tradycyjnych. Figuruje na niej piernikowa chatka znad rzeki Mrogi oraz piernik z marchwi - słodka odmiana łącząca klasyczne korzenne przyprawy z warzywem, które nadaje ciastu wilgotność i lekko ziemisty smak. To typ wypieku znany też z okolic Dmosina i Głowna, miejscowości leżących w tej samej, piernikowej części regionu.
Dlaczego to wciąż żywa tradycja, a nie muzealny eksponat
Różnica między kiełbasą a piernikiem pokazuje dwie drogi, jakimi lokalne smaki mogą przetrwać. Piernik z Mrogi ma formalne poświadczenie: udokumentowaną recepturę, historię i miejsce w rejestrze, co ułatwia jego promocję i sprzedaż pod jasną nazwą. Kiełbasa i sery zostają natomiast przede wszystkim w domach i na lokalnych straganach - nieopisane urzędowo, ale wciąż robione tą samą metodą, którą praktykowały poprzednie pokolenia.
Gdzie szukać tych smaków dziś
Najlepszym punktem wyjścia jest sam Łowicz, gdzie na comiesięcznym jarmarku staroci i rękodzieła przy Starym Rynku pojawiają się też lokalni producenci żywności.
Kontekst historyczny tych smaków najlepiej poznać w Muzeum w Łowiczu, które obok strojów i wycinanek pokazuje też dawne wyposażenie kuchni i gospodarstwa.
Region piernikowy wokół Mrogi leży bliżej Zgierza niż samego Łowicza, więc warto połączyć degustację ze zwiedzaniem Zgierza i jego Parku Kulturowego Miasto Tkaczy, gdzie oprócz historii włókiennictwa poznasz też dawne rzemiosło regionu.
Szlak, który prowadzi przez smaki regionu
Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego prowadzi mapę kulinarnych szlaków regionu, na której obok siebie znalazły się gospodarstwa, przetwórnie i punkty sprzedaży bezpośredniej z całego województwa. To dobry punkt startu dla kogoś, kto planuje wycieczkę nastawioną na jedzenie, a nie tylko na zabytki - pozwala z wyprzedzeniem sprawdzić, które gospodarstwa w okolicach Łowicza i doliny Mrogi przyjmują gości i sprzedają swoje wyroby na miejscu.
Praktycznie
Domowej kiełbasy i sera nie kupisz w sieciowym sklepie - trzeba szukać ich na targach, kiermaszach dożynkowych i bezpośrednio u drobnych producentów w gminach wiejskich regionu. Pierniki znad Mrogi, jako produkt formalnie zarejestrowany, łatwiej znaleźć w sklepach z żywnością regionalną i na stoiskach promujących łódzkie podczas targów spożywczych. Pełny kalendarz jarmarków i festynów w regionie sprawdzisz w dziale Wydarzenia, a więcej o kulturze ludowej regionu łowickiego przeczytasz w dziale Poznaj Łódź.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się