Spacerując ulicą Piotrkowską, łatwo przejść obok, nie zauważając, że pod nogami leży jeden z bardziej nietypowych pomników w Polsce. Pomnik Łodzian to nie rzeźba ani tablica, lecz ciąg imiennych kostek brukowych wmurowanych wprost w chodnik - na odcinku liczącym 340 metrów, o szerokości 1,56 metra.

Klimatyczne miejscaPomnik Łodzianinstalacja na 340 metrach Piotrkowskiej z 16890 płytami z imionami mieszkańców Łodzi📍 PiotrkowskaZobacz atrakcję →

Jak powstał

Pomysł zrodził się w listopadzie 1999 roku za sprawą Fundacji Ulicy Piotrkowskiej i architekta Zbigniewa Bińczyka. Budowę pierwszej i największej części - Pomnika Łodzian Przełomu Tysiąclecia - prowadzono w latach 2000-2003, a złożyło się na nią 13 454 kostki. W 2014 roku doszły kolejne dwa elementy: Pomnik Łodzian Nowego Millenium (3046 kostek) oraz Pomnik Łódzkiej Tożsamości (390 kostek). Łącznie cały zespół liczy niemal 16 890 kostek, na których wyryto około 300 tysięcy liter - jedna z największych tego typu instalacji na świecie, jeśli chodzi o rozmiar i liczbę imiennych elementów.

Kto tu leży - a właściwie, czyje nazwiska tu są

Na kostkach można znaleźć zarówno nazwiska osób historycznie związanych z Łodzią - fabrykantów, artystów, naukowców - jak i zwykłych mieszkańców, którzy sfinansowali swoją cegiełkę z własnej kieszeni. To właśnie ten drugi element czyni pomnik wyjątkowym: nie jest to hołd złożony wyłącznie elitom miasta, ale zapis tego, kto akurat chciał zostawić swój ślad na głównej ulicy. Dla wielu łodzian szukanie własnego nazwiska albo nazwiska bliskiej osoby wśród tysięcy kostek jest samo w sobie rodzajem miejskiej zabawy.

Jak szukać konkretnego nazwiska

Ze względu na skalę pomnika - blisko 17 tysięcy kostek rozciągniętych na 340 metrach - odnalezienie konkretnego nazwiska na piechotę, bez żadnych wskazówek, bywa czasochłonne. Fundacja Ulicy Piotrkowskiej prowadzi internetową wyszukiwarkę kostek, w której po wpisaniu imienia i nazwiska można sprawdzić, czy dana osoba jest upamiętniona w pomniku, a jeśli tak - w którym miejscu na trasie szukać konkretnej płytki. To wygodne rozwiązanie zwłaszcza dla łodzian, którzy chcą pokazać rodzinie czy znajomym miejsce, gdzie zapisano nazwisko kogoś bliskiego, bez błądzenia po całej długości ulicy.

Pomnik Łodzian, a nie Aleja Gwiazd - w czym różnica

Przy Piotrkowskiej działa jeszcze jeden, często mylony z tym obiekt: Aleja Gwiazd. To osobny pomnik, poświęcony konkretnie osobom związanym z przemysłem filmowym i muzycznym, w formie gwiazd z nazwiskami, podobnych w koncepcji do hollywoodzkiego wzorca. Pomnik Łodzian jest od niej starszy, znacznie dłuższy i ma inny charakter - to zapis całej społeczności miasta, nie tylko osób sławnych z jednej branży. Spacerując Piotrkowską, warto mieć w głowie tę różnicę, bo obie instalacje leżą blisko siebie i łatwo je pomylić.

Klimatyczne miejscaAleja Gwiazdłódzka Aleja Sław z 1996 roku, ponad 90 gwiazd twórców polskiego kina wzdłuż deptaka📍 PiotrkowskaZobacz atrakcję →

Praktycznie

Pomnik Łodzian ciągnie się wzdłuż centralnego odcinka Piotrkowskiej, więc miniesz go przy każdym spacerze główną ulicą Łodzi - nie trzeba specjalnie po niego jechać ani kupować biletu, bo to integralna część chodnika, dostępna całą dobę i bezpłatnie. Najlepiej zwiedza się go bez pośpiechu, zatrzymując się co kilkadziesiąt metrów, by odczytać kolejne nazwiska - pełne przejście zajmuje kilkanaście minut, ale w praktyce spacer z czytaniem kostek łatwo rozciąga się na pół godziny. To dobry punkt na trasie spaceru po klimatycznych miejscach centrum, warto połączyć go z wizytą w jednym z klimatycznych podwórek przy Piotrkowskiej, schowanych za frontowymi kamienicami. Więcej tras spacerowych po mieście znajdziesz w dziale Poznaj Łódź.