Julia Elszewicz i początki edukacji muzycznej w Łodzi

Łódź przełomu XIX i XX wieku kojarzy się dziś przede wszystkim z fabrykami włókienniczymi, kominami i fortunami przemysłowców. W cieniu tej historii łatwo przeoczyć, że w tym samym mieście, równolegle z rozwojem przemysłu, budowano też jego życie muzyczne - i że u początków tej historii stoi kobieta, o której dziś pamięta się rzadko.

Pierwsza szkoła muzyczna w mieście fabryk

Śpiewaczka Julia Elszewicz zorganizowała w Łodzi pierwszą szkołę muzyczną, która ruszyła z początkiem roku szkolnego 1893/1894. Placówka oferowała naukę śpiewu, grę na instrumentach oraz przedmioty teoretyczne - a więc pełny, jak na owe czasy, program kształcenia muzycznego, nie tylko prywatne lekcje gry. W mieście, w którym większość energii i kapitału szła w rozwój przemysłu włókienniczego, była to inicjatywa nietypowa - i, jak pokazała historia, trwała.

Kolejne szkoły, konkurencja i rozwój

Sukces szkoły Elszewicz szybko znalazł naśladowców. Cztery lata później własną placówkę otworzył pianista Daniel Böhm, ale jego przedwczesna śmierć przerwała jej działalność. Bracia Ignacy i Tadeusz Haniccy założyli konserwatorium, które - jak podają źródła - wyróżniało się szerokim zakresem nauczania i wysokim poziomem. W 1903 roku Maria Bojanowska zorganizowała kursy fortepianowe, które z czasem przekształciły się w kolejną szkołę muzyczną. To właśnie ta linia okazała się najbardziej trwała: w 1912 roku szkołę po Bojanowskiej przejęła Helena Kijeńska, doprowadzając do jej przekształcenia w Liceum Muzyczne w 1917 roku, a następnie w Konserwatorium w 1922 roku.

Od konserwatorium do Akademii Muzycznej

Po zakończeniu II wojny światowej władze przejęły na potrzeby szkolnictwa muzycznego budynek przy ulicy Gdańskiej 32 - dawną rezydencję łódzkiego fabrykanta. Zajęcia w nowej, powojennej uczelni ruszyły 24 marca 1945 roku, a oficjalna inauguracja odbyła się 18 kwietnia tego samego roku. Nazwę Akademia Muzyczna placówka otrzymała w 1982 roku, a od 1999 roku nosi imiona Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów - kompozytorki i skrzypka, rodzeństwa związanego z polską muzyką XX wieku. Choć prosta linia od szkoły Elszewicz do dzisiejszej akademii byłaby uproszczeniem - po drodze było kilka niezależnych placówek, które się łączyły, zamykały i przekształcały - to właśnie rok 1893 uznaje się za symboliczny początek zorganizowanego szkolnictwa muzycznego w mieście.

Gdzie dziś słychać efekty tamtej pracy

Dziedzictwo tamtych pierwszych szkół najłatwiej poczuć, słuchając koncertu w Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina - instytucji, która razem z Akademią Muzyczną tworzy dziś rdzeń życia muzycznego miasta. Sama uczelnia mieści się w budynku dawnego Pałacu Karola Poznańskiego, jednej z licznych rezydencji rodziny fabrykanckiej, która po wojnie zmieniła przeznaczenie z prywatnej siedziby na miejsce kształcenia kolejnych pokoleń muzyków.

Praktycznie

Budynek Akademii Muzycznej można oglądać z zewnątrz podczas zwykłego spaceru po Łodzi, a na koncerty - zarówno w Akademii, jak i w Filharmonii - obowiązują bilety, z cennikiem zależnym od konkretnego wydarzenia w repertuarze. Warto śledzić afisze obu instytucji, jeśli planuje się wizytę pod kątem konkretnego koncertu, a bieżące wydarzenia muzyczne w całym mieście znajdziesz też w dziale wydarzenia. Więcej sylwetek łodzian związanych z kulturą i sztuką znajdziesz w dziale Poznaj Łódź, a pełną listę miejsc związanych z muzyką i sztuką w mieście - w kategorii kultura.