FOTOFESTIWAL GRANT to program wspierający produkcję nowych prac dla osób artystycznych pochodzących z Polski i/lub mieszkających i pracujących w Polsce.
Fotofestiwal stworzył go wraz z Kamienicą Hilarego Majewskiego. To właśnie tam od 19 czerwca do 12 lipca 2026 będzie można zobaczyć wystawę Sashy Velichko.
_____________________________________
Jak przedstawić zbiorową traumę?
Jak ujawnić subtelne mechanizmy kontroli?
Jak dawać świadectwo odporności i wytrwałości?
Te pytania stanowią sedno twórczości Sashy Velichko. Jej prace, ukształtowane przez własne doświadczenia związane z politycznym zastraszaniem i przymusowym wygnaniem z rodzinnej Białorusi, wynikają z głęboko osobistej konfrontacji z represjami, bezbronnością i walką o przetrwanie. Jej głos jest łagodny, ale ton zdecydowany, ujawniający przejmujący krzyk. Jej język artystyczny płynnie porusza się między różnymi dziedzinami, łącząc materialność formy z abstrakcyjnymi emocjami i politycznym wyczuleniem.
Jej twórczość, zakorzeniona w osobistych doświadczeniach, pełni jednocześnie rolę świadectwa, aktu oporu i formy aktywizmu. Choć seria Velichko opiera się na realiach współczesnej Białorusi, odnosi się ona również w szerszym kontekście do niewidzialnych struktur władzy i przemocy systemowej tkwiącej w systemach autorytarnych. Artystka zachęca do zwrócenia uwagi na wszelkie formy nadużyć politycznych, często subtelne i ukryte.
Trzon wystawy stanowią niedoskonałe, ręcznie tkane szaro-czarne dywany przedstawiające kobiety będące więźniarkami politycznymi. Dywan, tradycyjnie kojarzony z domowym zaciszem, wygodą i intymnością, nabiera tu dodatkowego znaczenia, jak sugeruje tytuł: staje się miejscem wezwania, osądu i kary ze strony władzy. Dzięki samodzielnie opanowanej technice tkania Velichko przekształca te znane przedmioty w delikatne pomniki solidarności i odporności.
Tkane portrety wydają się zamazane, niemal rozpływają się w abstrakcji. Twarze wyłaniają się tylko częściowo, zawieszone między obecnością a zniknięciem. Jednak za każdą z tych niewyraźnych postaci kryje się prawdziwa kobieta, która w systemie więziennym doświadcza systematycznej przemocy i codziennych znęcania się, spoglądająca na nas z miejsca niewidzialności. Ich zamazana postać odzwierciedla mechanizmy, za pomocą których opresyjne reżimy ukrywają jednostki, jednocześnie sprawując kontrolę nad ich ciałami i tożsamościami. Według organizacji praw człowieka „Viasna" od sierpnia 2020 r. represjom na Białorusi padło ofiarą ponad 8 000 kobiet.
Seria staje się mniej abstrakcyjna, a bardziej realistyczna, gdy Velichko skupia się na drobnych gestach wytrwałości, które podtrzymują człowieczeństwo w ekstremalnych warunkach. Czerpiąc z wywiadów i relacji uwięzionych kobiet, odtwarza ona improwizowane przedmioty służące do pielęgnacji: kosmetyki do makijażu, szczotki, perfumy i inne intymne artykuły pierwszej potrzeby, wykonane z ograniczonych materiałów. Przedmioty te stają się dyskretnymi, ale potężnymi symbolami oporu — świadectwem determinacji w dążeniu do zachowania godności i tożsamości w środowiskach, które mają na celu ich odebranie.
Pozostajemy z uczuciem gniewu i czułości.
Jak mamy reagować na takie nadużycia? Jak sprzeciwić się systemom opartym na milczeniu?
Być może pierwszym krokiem jest odmowa bycia niewidzialnymi – i zabranie głosu w imieniu tych, którzy nie mogą tego zrobić.
— Arianna Rinaldo
Artystka: Sasha Velichko
Kuratorka: Arianna Rinaldo
Wernisaż wystawy: 19.06, godz. 17:00
Czas trwania wystawy: 19.06–12.07. 2026
Kamienica Hilarego Majewskiego, Włókiennicza 11, Łódź
Wstęp wolny
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się