Pałacyk Elektrowni Łódzkiej

Przy Gdańskiej 107 stoi niewielki, secesyjny pałacyk wzniesiony w latach 1911-1912 dla dyrekcji pierwszej miejskiej elektrowni w Łodzi. Z ulicy widać nieregularną bryłę z przybudowaną wieżą, trójdzielne okna z półkolistymi zwieńczeniami i eliptyczne okienka poddasza, czyli typowy zestaw detali secesji wiedeńskiej z domieszką modernizmu.

Rezydencja dla dyrektorów elektrowni

Kto zlecił budowę pałacyku? Petersburskie towarzystwo elektryczne, które kilka lat wcześniej, w latach 1906-1907, postawiło w Łodzi pierwszą miejską elektrownię. Budynek zaprojektował architekt Dawid Lande jako rezydencję dla kadry kierowniczej zakładu, między innymi dla dyrektora Edwarda Ulmanna. Stąd nazwa, pod jaką pałacyk funkcjonuje do dziś.

Od komisariatu po uczelnię

Jak zmieniały się funkcje budynku po drugiej wojnie światowej? Po nacjonalizacji w 1946 roku przejęło go państwo, a rok później mieścił się tam komisariat policji. Od 1960 do 1994 roku działał w nim Urząd Stanu Cywilnego dla dzielnicy Polesie, więc dla wielu mieszkańców Łodzi to miejsce kojarzy się ze ślubami. Kolejne dwadzieścia lat, do 2014 roku, budynkiem zarządzał Uniwersytet Łódzki, najpierw mieściła się w nim germanistyka, potem wydział dziennikarstwa.

Dzisiejsza funkcja

Co znajduje się w pałacyku obecnie? Budynek pełni funkcję siedziby honorowego przedstawicielstwa dyplomatycznego, co czyni go nietypowym adresem na mapie Starego Polesia. Wejście do środka wiąże się więc ze sprawami urzędowymi, a nie ze zwiedzaniem, ale sama fasada i detal architektoniczny są dobrze widoczne z chodnika.

Zabytek w rejestrze

Pałacyk figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A/86, wpis pochodzi z 20 stycznia 1971 roku. Zachował się w nim częściowo oryginalny detal wnętrz, choć z zewnątrz najwięcej mówi o secesyjnym rodowodzie budynku właśnie wieża i rysunek okien. Kilkaset metrów dalej, przy Gdańskiej 49/53, stoi kolejna fabrykancka rezydencja z tej samej okolicy, choć w zupełnie innym stanie zachowania.

Okolica

W sąsiedztwie warto zerknąć na Muzeum Książki Dziecięcej, a spacerem w stronę centrum dotrzeć do pałacu Wilhelma Lürkensa i dalej ku Piotrkowskiej, gdzie stoi pałac Juliusza Heinzla. Po drodze mija się też kamienicę J. Hofmana, jeden z przykładów mieszczańskiej zabudowy tej części miasta.

Praktycznie

• Adres: ulica Gdańska 107, Łódź, dzielnica Stare Polesie.
• Dojazd: tramwajem lub autobusem do przystanków przy Gdańskiej, dalej pieszo.
• Czego się spodziewać: budynek pełni funkcję dyplomatyczną, ogląda się go z zewnątrz, wejście do środka wymaga sprawy urzędowej.